Σύμφωνα με την ψυχολογική μας κατάσταση, επηρεάζεται και το σώμα μας, μέσω διαφόρων τρόπων και λειτουργιών όπως η απελευθέρωση κάποιων ορμονών, (υπάρχουν και πολλοί άλλοι). Θα αναφέρω σαν παράδειγμα την περίπτωση της κορτιζόλης, που είναι γνωστή και ως ορμόνη του στρες.

Όταν βιώνουμε στρες, φόβο ή θλίψη, ο εγκέφαλος ενεργοποιεί ένα «σύστημα συναγερμού», που λέγεται άξονας ΥΥΕ (υποθάλαμος – υπόφυση – επινεφρίδια).

Αποτέλεσμα:

• Το σώμα να απελευθερώνει κορτιζόλη
• Να αυξάνεται η αδρεναλίνη (μας βάζει σε εγρήγορση)
• Η καρδιά να χτυπά πιο γρήγορα
• Το ανοσοποιητικό να «μπαίνει σε αναμονή» για εξοικονόμηση ενέργειας

Αυτό είναι χρήσιμο όταν υπάρχει κάποιος πραγματικός κίνδυνος (π.χ. ατύχημα), αλλά όταν το στρες είναι συνεχές, η ενεργοποίηση αυτού του συστήματος έχει περεταίρω αρνητικές συνέπειες. Το σώμα κουράζεται. Η κορτιζόλη μένει στα ύψη, και ο οργανισμός δεν μπορεί να ανταπεξέλθει σωστά.

Τι προκαλεί η συνεχής απελευθέρωση κορτιζόλης:

– Καταστέλλει την παραγωγή λευκών αιμοσφαιρίων (κύτταρα του ανοσοποιητικού).

– Μειώνει την αποτελεσματικότητα των Τ-λεμφοκυττάρων, τα οποία καταπολεμούν ιούς και βακτήρια.

– Αναστέλλει τη φλεγμονώδη απόκριση, καθυστερώντας την επούλωση τραυμάτων και την αντιμετώπιση λοιμώξεων.

– Επηρεάζει την παραγωγή κυτοκινών, πρωτεϊνών που ρυθμίζουν την ανοσολογική απόκριση.

Όταν το στρες είναι παροδικό λοιπόν, αυτές οι αλλαγές είναι προσωρινές. Όμως, στο χρόνιο στρες, η κορτιζόλη παραμένει σε υψηλά επίπεδα για μεγάλα διαστήματα, οπότε και αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό, με τους προαναφερθέντες τρόπους .

Τι συνέπεια έχει τώρα αυτό με τη σειρά του;

Με απλά λόγια πέφτει η άμυνα του οργανισμού και παρατηρούνται:

– Αυξημένη ευαισθησία σε ιώσεις & λοιμώξεις (κρυολογήματα, γρίπη, COVID-19).

– Καθυστερημένη ανάρρωση από τραύματα ή ασθένειες.

– Ενεργοποίηση αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως ρευματοειδής αρθρίτιδα & σκλήρυνση κατά πλάκας.

– Επιδείνωση αλλεργιών & φλεγμονωδών παθήσεων, όπως το άσθμα ή το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

– Αυξημένο οξειδωτικό στρες, το οποίο σχετίζεται με γήρανση και χρόνιες ασθένειες.

Άρα:

Η κακή ψυχολογική κατάσταση επηρεάζει το σώμα και η διαχείριση του στρες μπορεί να συμβάλλει στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού. Η ψυχική κατάσταση δεν είναι απλώς ένα “συναίσθημα”. Είναι χημεία, νευρική ρύθμιση, ανοσολογική λειτουργία. Ένα μυαλό που νιώθει υποστήριξη, ηρεμία και ελπίδα, στέλνει σήμα στο σώμα να κάνει το ίδιο: Να ηρεμήσει. Να επουλωθεί. Να αντέξει. Φροντίζοντας την ψυχή, φροντίζουμε και το σώμα.

 Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε το σώμα μέσω της ψυχής;

• Αναπνοές και χαλάρωση → μειώνουν την κορτιζόλη
• Mindfulness και διαλογισμός → ηρεμούν το νευρικό σύστημα
• Συζήτηση με ειδικό → ξεκαθαρίζει σκέψεις και μειώνει φόβο
• Κοινωνική επαφή και υποστήριξη → αυξάνουν την «ψυχική άμυνα»
• Σωματική δραστηριότητα → βοηθά τη διάθεση και το ανοσοποιητικό